Kỳ họp thứ 5, Quốc Hội khóa XIII: Hạn chế tình trạng luật “treo”

   Chuyên mục: Chính trị - Xã hội
Thành viên


Đại biểu Lê Nam phát biểu tại Hội trường, ngày 5-6


Sáng 5-6, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về Dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2014, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh khóa XIII và năm 2013 của Quốc hội. Chiều cùng ngày, QH nghe tờ trình cùng báo cáo thẩm tra của 2 dự án luật: Đấu thầu và Việc làm; thảo luận thêm về Điều 170 của Luật Doanh nghiệp sửa đổi.

Quy định rõ trách nhiệm trong việc thực hiện luật

Đại biểu Lê Nam (đoàn Thanh Hóa) cho biết, cử tri băn khoăn về tình trạng nhờn luật, chất lượng văn bản pháp luật còn chưa có tính thực tiễn. Cùng với đó là tình trạng "luật treo” vì sau khi ra đời còn phải chờ nghị định thông tư. "Việc ban hành luật không cần nghị định thông tư sao thế giới làm được mà ta không làm được. Nếu có thể thực hiện được việc này sẽ giải quyết căn bản những bất cập trên”, ông Nam phát biểu.

Cũng bày tỏ bức xúc vì tình trạng luật phải chờ nghị định, thông tư, ĐB Bùi Mạnh Hùng (đoàn Bình Phước) lưu ý, trong số 13 luật được Quốc hội thông qua có hiệu lực thi hành trong năm 2013 thì có đến 8 luật chưa được thực hiện. Tình trạng này khiến cử tri thắc mắc băn khoăn vì luật có hiệu lực mà chưa triển khai, còn các bộ ngành lúng túng trong thực hiện.

ĐB Nguyễn Anh Sơn (đoàn Nam Định) thì cho rằng, cần phải lấy hiệu quả việc thực hiện xây dựng luật, pháp lệnh là tiêu chí để đánh giá công tác của các bộ ngành và đề nghị ngay trong Dự án luật cần quy định rõ sau khi Quốc hội thông qua trong thời gian bao lâu Chính phủ và các bộ ngành có hướng dẫn thì hành luật. Có quy định rõ trách nhiệm như vậy việc áp dụng luật mới đi vào cuộc sống.

Tránh điều chỉnh Chương trình xây dựng luật quá nhiều

Theo ĐB Phùng Đức Tiến (đoàn Hà Nam), cần phải có lộ trình đối với Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội để tránh trường hợp phải điều chỉnh tiến độ nhiều dự án trong cùng một năm gây tâm lý về việc thực hiện không nghiêm Nghị quyết của QH. ĐB Trần Thị Dung (đoàn Điện Biên) đề xuất: Nhằm bảo đảm tính khả thi của Chương trình xây dựng luật và pháp lệnh thì cần tránh để cho chương trình bị điều chỉnh quá nhiều. Do đó quyết định đưa các dự án vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2014 cần phải cân nhắc một cách thận trọng, xác định rõ sự cần thiết, phạm vi, đối tượng điều chỉnh và những nội dung cơ bản của dự án, các điều kiện cần thiết bảo đảm việc soạn thảo, cho ý kiến và trình xem xét, thông qua.

"Chỉ đưa vào chương trình năm 2014 những dự án được thuyết minh rõ ràng về sự cần thiết ban hành, phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, các nội dung cơ bản; kiên quyết không đưa vào chương trình những dự án chưa đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định của luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật” – đó là đề nghị của ĐB Nguyễn Thái Học (đoàn Phú Yên). Cùng với đó, ông Học cho rằng, việc đưa các dự án vào chương trình năm 2014 phải tính đến quỹ thời gian, khả năng thực tế của cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra để tránh dồn quá nhiều dự án vào một cơ quan nhằm bảo đảm chất lượng và tiến độ chuẩn bị dự án. Không nên năm nào cũng điều chỉnh luật, pháp lệnh. Vì vậy, kiên quyết không đưa ra QH những dự án luật không cần thiết.

Đồng tình quan điểm trên, ĐB Trương Thị Ánh (đoàn TP.HCM) nhấn mạnh: Cần kiên quyết không đưa vào dự án các luật chưa được nghiên cứu kỹ về chất lượng, và đây cũng là tiêu chí đánh giá cơ quan, đơn vị, người đứng đầu trong thực hiện Nghị quyết về xây dựng luật pháp lệnh.

Chế tài nhẹ không đủ răn đe 

Ngày 5-6, bên hành lang Kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XIII, trao đổi với báo giới, ĐBQH Bùi Thị An (đoàn Hà Nội) đã bày tỏ bức xúc xung quanh vấn đề vi phạm về môi trường. Bà An khẳng định trách nhiệm thuộc về doanh nghiệp và các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường. 

Theo bà An, các dự án khu đô thị khi duyệt đều có quy hoạch xử lý môi trường. Tuy nhiên, sau đó chủ đầu tư không thực hiện hoặc có thực hiện cũng chỉ là hình thức. Tuy nhiên việc chủ đầu tư, doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc vấn đề xử lý rác thải, nước thải để tránh ô nhiễm môi trường đến đâu là còn phụ thuộc rất nhiều và các cơ quan kiểm tra, giám sát, cùng với đó là chế tài để xử lý các vấn đề vi phạm ra sao. Trên thực tế, ít khu đô thị có hệ thống xử lý theo quy định mà phần lớn là làm đối phó hoặc xả thải thẳng ra môi trường gây ô nhiễm.

Theo bà An, để cho các chủ đầu tư, doanh nghiệp và cả người dân vi phạm về môi trường, trước hết là trách nhiệm của chủ dự án các khu đô thị, chủ doanh nghiệp. Sau đó là trách nhiệm của các cơ quan quản lý, giám sát việc thực thi pháp luật về môi trường.

Trước câu hỏi luật đã có, cơ quan chức năng không ít, vi phạm rõ, vì sao không xử lý được vụ nào? Bà An cho biết: "Tới đây thành phố sẽ phải làm chặt hơn. Qua đợt giám sát vừa rồi, chúng tôi cũng đã nêu đích danh các khu đô thị và doanh nghiệp vi phạm về môi trường rồi, tới đây sẽ phải xử lý nghiêm. Tôi nghĩ nên quy trách nhiệm rõ ràng. Trước hết là trách nhiệm phê duyệt dự án thì có khu xử lý không? Nếu có rồi thì trách nhiệm của các chủ đầu tư ra sao. Và nữa là trách nhiệm của người đã đi kiểm tra, phát hiện rồi mà không kiến nghị xử lý thì phải làm rõ”.

Cũng theo bà An, hiện chế tài xử phạt quá nhẹ. Do vậy nhiều chủ đầu tư, chủ doanh nghiệp chấp nhận nộp phạt thay vì đầu tư lớn để xây dựng hệ thống xử lý nước thải, rác thải. Gây hại nghiêm trọng cho môi trường mà chỉ xử lý 5-7 triệu thì đúng là không có ý nghĩa gì đối với những gì họ gây ra với cộng đồng. "Nếu kiểm tra, giám sát mà làm chặt thì chủ đầu tư sẽ không thể làm sai mà phải tuân thủ quy định vì Luật Môi trường đã có, còn nếu vi phạm lớn hơn thì rõ ràng phải xử lý mạnh hơn, có thể nâng lên thành hình sự”, bà An lưu ý.